Zapora pękniętą

Wirtualne zwiedzanie

Facebook

Drewniane zabawki DETOA Albrechtice s.r.o.

 Karta przywilejowana

Na terenie gminy Albrechtice znajduje się miejsce największej katastrofy gospodarki wodnej w Srodkowej Europieprzerwanie zapory wodnej na rzece Biała Desna. Zapora była wybudowana ze względu na duże opady deszczu a częste powodzie w Północnych Czechach. Zapora, która miała ochronić przed powodziami, przyniósła więcej problemów, niż by spowodowały setki podobnych powodzi – i to głównie na życiu.

Największe nieszczęście stało się 10 miesięcy po akceptacji zapory – 18. 6. 1916. Ludzie zamieszkujący piękne podgórske miasteczko Desna bali się powodzi więcej niż wojny. 62 ludzi się zabiło, setki ludzi straciło swoje domy, ponad tysiąc ludzi pracy.

Zbiornik, który w dziszejszym czasie niemogł by być postawiony na tym miejscu ze względu na złe podłoże, został zatwierdzony i uznany za nadający się do napuszczenia wodą. Wypełniony był tylko do dwóch trzecin, w zaporze zrobiła się dziura. Następnie w ciągu 70 minut cały pękł. Dziura w wale z 2 centymetrów zwiększyła się na 40 metrów. Szczegóły znajdują się poniżej w tekście. W ciągu 1 sekundy wylało się 150000 litrów wody, która pędziła doliną do Desne i do Tanvaldu i zbierała wszystko po drodze.

Nieszczęście było jeszcze gorsze dzięki nieszczęśliwej lokalizacji tartaku, w którym były drzewiane deski. Woda z drzewem była silna jak v lawa z wulkanu. Domy, które stały w środku doliny, nie miały nadziejiani ty z solidnych kamiennych fundamentów niewytrzymały tak ogromnych mas wody. Duże budynki - tartaki, huty szkłafala niezniszczyła natychmiast, lecz stopniowo się rozpadły. Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Były następne plany na wybudowanie nowej zapory, lecz nigdy niebyły realizowane. Być może z obaw ludzi którzy przeżyły. W międzywalecznym czasie, miejsce stało się popularnym miejscem turystycznym, o czym świadczy zdjęcia Krömerovego schroniska, które skończyło po roce 1945. Do dziśejszego dnia pozostała tylko wieża zaworowa i suwakowy tunel, który łączy pękniętą zapore s jej bliźniakem – Souš. Ciemny i niedostępny teren jest idealnym schroniskiem dla nietopierzu - dziś jest największy w Europie.

Zdjęcia z budowy

Postęp neszczęścia

  • 15:00 administrator zapory ostatni raz sprawdza zaporę, wszystko jest dobrze
  • 15:30 leśni robotnicy zauważyły, że ze zapory wycieka woda, dziura jest o średnicy 2 cm
  • 15:35 administrator dzwoni do biura wodogosporadki w Dolnim Polubnem
  • 15:35 kierownik budowy kazał otworzyć oba zamki w celu zmniejszenia ciśnienia
  • 15:40 robotnicy otwierają zawory wody, przepaść rośnie
  • 15:55 z otworu wycieka woda, piasek i kamienie, robotnicy mają strach o swoje życie i uciekają, zamki nie są zupełnie otworzone
  • 16:00 została wysłana wiadomość do wsi Biała Desna "rzeką teraz popłynie więcej wody"
  • 16:15 zapadły się płytki zapory, wioski są ostrzegane, brzmi trąbienie strażaków
  • 16:40 zapora pękła, otwór jest o średnicy 18 metrów, w zaporze jest 260 milionów litrów wody
  • 16:55 nad lasami są chmury pyłu, woda zalewa Desną
  • 17:00 woda pojawia się w Desne, zalewa tartak i do wioski płynie 5000 metrów sześciennych drzewa
  • 17:05 fala ma wysokość dwupiętrowego domu, niszczy domy i wszystko na swojej drodze, ludzie uciekają w stronę doliny, nie wszyscy zdążyłi uciec
  • 17:10 w dolnej części Desne są deski zatrzymane wiaduktem i tworzą "tamę", który zatrymuje wodę
  • 17:15 zapora jest pusta, wylało się w każdej sekundzie 150 000 litrów wody
  • 17:20 woda pojawia się w Tanvaldu, wlewa się do piwnic i przesuwa szopy bez fundamentów

Konsekwencje zerwania

Wiadomości

  • Strażacke syreny trąbiły o czasie, lecz 62 ludzi zabiło się, niezdąrzyły uciec. Niesłuchały alarmu, dlatego że już vczesniej były często powodzie, lecz niebyły tak katastrofalne.
  • W Młode Bolesławi (80 km od Desne) woda na rzece Izerze podniosła się o 20 cm.
  • Na zaduszni mszy po tragedii było bardzo dużo ludzi. Ludzie się zjeżdżały z okolicznych vsi i miasteczek. Biletów na pociąg sprzedało się 6000. Były i ludzie z Wiednia, Linze, Hamburku, Berlina.
  • Zapora wodna była postawiona ze wzglęndu na powodzie. Impulsem był lipiec 1897, kdyż w Bedřichove (10 km od Desne) za dzień spadło 345 mm wody. Do dzisiejszego dnia to jest czeski rekord.
  • Ludzie bez pracy pomagały przy usuvaniu szkud po powodzi. Vypłata była duża – 3-6 K na godzinę, v dzisiejszym czasie to jest 38 złotych.
  • 14 miesięcy po nieszczęsciu ludzie ofiarovali 601 608 K (cca 4,5 mil. złotych), rząd obiecał 250 000 K. A to w czasie 1. swiatowej wojny.
  • W suwakowym tunelu, który łączył zaporę s dalszą (Souš), znajduje się schronisko nietopierzu – jest to największe schronisko w Europie. Mieszka tutaj 11 rodzaju ssaku. Indywidualny nietopierz Brandtov żył tu 29 lat (1980 – 2009).